ISO 45001 შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის მართვა საქართველოში

რა არის ISO 45001

ISO 45001:2018 შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის მართვის სისტემების საერთაშორისო სტანდარტია. 2024 წელს მასში შევიდა ცვლილება, რომლის მიხედვითაც ორგანიზაციებმა საკუთარი კონტექსტის განსაზღვრისას კლიმატის ცვლილება უნდა გაითვალისწინონ. სტანდარტი მოითხოვს საფრთხეების იდენტიფიცირებას, რისკების შეფასებას, დასაქმებულებთან კონსულტაციასა და მათ ჩართულობას, ოპერაციებისა და კონტრაქტორების კონტროლს, საგანგებო სიტუაციებისთვის მზადყოფნას, ინციდენტების გამოძიებასა და შედეგების გაუმჯობესებას. ხელმძღვანელობასა და დასაქმებულთა მონაწილეობას აქ უფრო მეტი წონა აქვს, ვიდრე უსაფრთხოების ძველ სტანდარტებში.

საქართველოს სამართლებრივი კონტექსტი

საქართველოს ორგანული კანონი „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“, რომელიც 2019 წელს მიიღეს, ეკონომიკის ყველა სექტორზე ვრცელდება. სხვა ვალდებულებებთან ერთად, ის დამსაქმებელს ავალდებულებს:

• შეაფასოს სამუშაო ადგილის რისკები და რისკების შეფასების წერილობითი დოკუმენტი განახლებულ მდგომარეობაში შეინარჩუნოს.
• უზრუნველყოს შრომის უსაფრთხოების კომპეტენცია: მცირე დამსაქმებელს შეუძლია ეს ფუნქცია პირადად შეასრულოს აკრედიტებული სწავლების გავლის შემდეგ, 20-ზე მეტი დასაქმებულის მქონე დამსაქმებელს უნდა ჰყავდეს კვალიფიციური შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი, ხოლო უფრო დიდმა დამსაქმებლებმა უნდა შექმნან სამსახური მინიმუმ ორი სპეციალისტით.
• ჩაუტაროს დასაქმებულებს სწავლება დასაქმებისას, ახალი დავალების შესრულებამდე ან ახალი აღჭურვილობის გამოყენებამდე და პერიოდულად, მათთვის გასაგებ ენაზე.
• აღრიცხოს და გამოიძიოს უბედური შემთხვევები და საშუალო სიმძიმის, მძიმე ან ფატალური შემთხვევების შესახებ ზედამხედველ ორგანოს 24 საათის განმავლობაში შეატყობინოს.

სსიპ შრომის ინსპექციის სამსახური, რომელიც 2020 წლის კანონით „შრომის ინსპექციის შესახებ“ შეიქმნა და 2021 წლიდან სრულად ფუნქციონირებს, შესაბამისობას ამოწმებს და სანქციების დაკისრება შეუძლია. ISO 45001 კანონს არ ცვლის, მაგრამ გაძლევთ სისტემას, რომლითაც ამ ვალდებულებებს თანმიმდევრულად შეასრულებთ და ინსპექტორებსა და მომხმარებლებს აჩვენებთ, როგორ მართავთ რისკებს.

ვის სჭირდება

ძირითადად ვმუშაობთ სამშენებლო და საინჟინრო კონტრაქტორებთან, სამთო და მეტალურგიულ კომპანიებთან, ენერგეტიკულ და ჰიდროენერგეტიკულ ოპერატორებთან, მწარმოებლებთან, ლოჯისტიკისა და სასაწყობე ოპერატორებთან, ასევე საპორტო და სატრანსპორტო ბიზნესებთან. ბევრ მათგანს სერტიფიკატი იმიტომ სჭირდება, რომ საერთაშორისო კლიენტები, საინჟინრო, შესყიდვისა და მშენებლობის (EPC) კონტრაქტორები ან კრედიტორები მას ქვეკონტრაქტორებისგან ითხოვენ.

ოფისსა და მომსახურებაზე ორიენტირებულ კომპანიებზეც იგივე კანონი ვრცელდება. მათთვის ვქმნით უფრო მცირე სისტემას, რომელიც რეალურ რისკებზეა ფოკუსირებული, როგორიცაა ერგონომიკა, მივლინებები, ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოება, სტრესი და კლიენტის ობიექტზე მუშაობა, რათა დოკუმენტაცია პროპორციული დარჩეს.

როგორ გამზადებთ BALTUM

1. ობიექტზე ვიზიტი და სამართლებრივი მიმოხილვა. ვამოწმებთ თქვენს სამუშაო ადგილებს, არსებულ რისკების შეფასებებს, სპეციალისტების დანიშვნას, სწავლების ჩანაწერებსა და უბედური შემთხვევების ჟურნალებს საქართველოს კანონმდებლობისა და ISO 45001-ის მიხედვით.
2. საფრთხეების იდენტიფიცირება და რისკების შეფასება. გეხმარებით რისკების შეფასების ისეთი მეთოდის შექმნაში, რომელიც მოიცავს რუტინულ და არარუტინულ სამუშაოებს, კონტრაქტორებსა და ვიზიტორებს.
3. დასაქმებულებთან კონსულტაცია. ვაწყობთ სტანდარტით მოთხოვნილ კონსულტაციისა და მონაწილეობის მექანიზმებს, მათ შორის იმას, თუ როგორ აცნობებენ საფრთხეების შესახებ არახელმძღვანელ პოზიციებზე მყოფი დასაქმებულები.
4. ოპერაციული კონტროლი. სამუშაოზე დაშვების ნებართვები, ენერგიის წყაროების ბლოკირება, სიმაღლეზე მუშაობა, ინდივიდუალური დაცვის საშუალებები, კონტრაქტორების მართვა და ცვლილებების მართვა, თქვენი რეალური რისკების შესაბამისი მასშტაბით.
5. საგანგებო სიტუაციებისთვის მზადყოფნა. გეგმები, წვრთნები და ჩანაწერები ხანძრის, ევაკუაციისა და პირველადი დახმარებისთვის.
6. ინციდენტების გამოძიება და მაკორექტირებელი ქმედებები. მარტივი პროცედურა, რომელიც ძირეულ მიზეზებს ავლენს და ქმედებებს დასრულებამდე აკონტროლებს.
7. შიდა აუდიტი, ხელმძღვანელობის მიერ ანალიზი და აუდიტის მხარდაჭერა. ვამოწმებთ სისტემას, ვამზადებთ ხელმძღვანელობის მიერ ანალიზს და მხარს გიჭერთ სასერტიფიკაციო აუდიტების დროს.

ვადები დამოკიდებულია ობიექტების რაოდენობაზე, საფრთხეების პროფილსა და არსებული ჩანაწერების მდგომარეობაზე. გეგმას პირველი ვიზიტის შემდეგ ვადგენთ.

როგორ მიმდინარეობს სერტიფიცირება

აკრედიტებული სასერტიფიკაციო ორგანო სისტემას ორ ეტაპად ამოწმებს, რაც მოიცავს ობიექტების დათვალიერებასა და დასაქმებულებთან გასაუბრებას. სერტიფიკატი სამი წლით მოქმედებს, ყოველწლიური საზედამხედველო აუდიტებით. აირჩიეთ ორგანო, რომელიც აკრედიტებულია IAF MLA-ს ხელმომწერი აკრედიტაციის ორგანოს მიერ, და შეამოწმეთ სერტიფიკატი IAF CertSearch-ში.

დაკავშირებული სტანდარტები და სტატიები

ISO 45001 ხშირად ინერგება ISO 14001-თან და ISO 9001-თან ერთად. საქართველოს მოთხოვნების დეტალური მიმოხილვისთვის წაიკითხეთ ISO 45001 და შრომის უსაფრთხოების მოთხოვნები საქართველოში.

თქვენი ობიექტებისა და რისკების განსახილველად მოგვწერეთ მისამართზე info@baltum.org ან გამოიყენეთ მოთხოვნის ფორმა.

ხშირად დასმული კითხვები

გვიცავს თუ არა ISO 45001 სერტიფიცირება შრომის ინსპექციის სანქციებისგან?

არა. ინსპექტორები ამოწმებენ საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობას და არა სტანდარტთან. მოქმედი ISO 45001 სისტემა შესაბამისობას უფრო თანმიმდევრულს ხდის და გაძლევთ ჩანაწერებს, რომლებსაც შემოწმებისას წარადგენთ.

შეიძლება თუ არა ჩვენი არსებული რისკების შეფასების გამოყენება?

როგორც წესი, დიახ. ვამოწმებთ, მოიცავს თუ არა ის ყველა საქმიანობას, კონტრაქტორებსა და არარუტინულ სამუშაოებს, და გამოიყენება თუ არა მეთოდი ერთნაირად ყველა ობიექტზე.

ვინ უნდა მართოს სისტემა ორგანიზაციის შიგნით?

როგორც წესი, თქვენი შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი ან სამსახური, ხაზობრივი მენეჯერების მკაფიო პასუხისმგებლობებით. უმაღლესი ხელმძღვანელობა ჩართული უნდა დარჩეს, რადგან სტანდარტი მას ლიდერობის ვალდებულებებს აკისრებს.